ISO 14064-1 Nedir?

ISO 14064-1, kuruluş seviyesinde sera gazı emisyonlarının hesaplanması ve raporlanması için kullanılan metodolojiyi tanımlar.

Bu standart sayesinde kuruluşun faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonlar sistematik ve doğrulanabilir şekilde raporlanır.

ISO 14064 Kapsamındaki Emisyon Türleri

Scope 1 – Doğrudan Emisyonlar

Kuruluşun kontrolü altındaki kaynaklardan doğrudan oluşan emisyonlardır.

• Kazan, fırın ve jeneratör yakıt kullanımı
• Proses kaynaklı emisyonlar
• Araç yakıt tüketimi
• Soğutucu gaz kaçakları

Scope 2 – Dolaylı Enerji Emisyonları

Satın alınan enerjinin üretimi sırasında oluşan emisyonlardır.

• Satın alınan elektrik
• Satın alınan buhar
• Satın alınan ısı veya soğutma

Scope 3 – Diğer Dolaylı Emisyonlar

Kuruluş faaliyet zinciri boyunca, doğrudan kontrolü dışında oluşan emisyonlardır.

Scope 3 çoğu durumda zorunlu değildir; ancak büyük müşteriler, ihracat pazarları ve ESG raporlamaları kapsamında giderek daha fazla talep edilmektedir.

Scope 3 kapsamına giren başlıca kaynaklar:

Tedarik Zinciri

• Satın alınan hammaddeler
• Tedarikçi üretim emisyonları

Lojistik ve Taşımacılık

• Hammadde taşımacılığı
• Ürün sevkiyatı
• Üçüncü taraf lojistik hizmetleri

Operasyonel Faaliyetler

• Çalışan servisleri ve iş seyahatleri
• Kiralanan araçlar
• Dış kaynak hizmetler

Ürün Yaşam Döngüsü

• Ürün kullanım sürecindeki emisyonlar
• Ürünün kullanım ömrü sonu (geri dönüşüm/bertaraf)

Scope 1 Proses Emisyonları

Proses emisyonları, yakıt yakımından bağımsız olarak üretim sırasında gerçekleşen kimyasal reaksiyonlardan kaynaklanan sera gazı emisyonlarıdır.

Kapsama Giren Prosesler

• Çimento ve klinker üretimi
• Kireç üretimi
• Demir-çelik üretimi
• Alüminyum üretimi
• Kimya prosesleri
• Proses gazı oluşan üretimler

Ölçülmesi Gereken Veriler

• Üretim miktarı
• Hammadde tüketimi
• Proses gazı debisi
• Gaz konsantrasyonu

Hesaplama Yaklaşımı

Emisyon (tCO₂e) = Üretim veya hammadde miktarı × Emisyon faktörü

Gaz ölçümü mevcutsa:

Emisyon = Gaz debisi × Gaz konsantrasyonu × Zaman

Proses emisyonlarının yakıt emisyonlarından farklı hesaplanması gerekir.

Hesaplama İçin Gerekli Veriler

Scope 1 Hesaplanması için gerekli veriler

• Doğalgaz ve yakıt tüketimleri
• Dizel ve benzin tüketimi
• LPG ve diğer yakıtlar
• Soğutucu gaz dolum miktarları

Scope 2 Hesaplanması İçin Gerekli Veriler

• Elektrik tüketimi (kWh)
• Satın alınan buhar veya ısı miktarı

Bu veriler ulusal emisyon faktörleri ile çarpılarak karbon emisyonu hesaplanır.

Scope 3 Neden Önem Kazanıyor?

Scope 3 emisyonları çoğu sektörde toplam karbon ayak izinin büyük bölümünü oluşturur.

• AB tedarik zinciri gereklilikleri
• Büyük markaların sürdürülebilirlik politikaları
• ESG raporlama standartları
• Karbon nötr hedefleri

ISO 14064 Uygulamasının Faydaları

• Karbon ayak izinin doğru hesaplanması
• İhracat ve uluslararası müşteri gerekliliklerinin karşılanması
• Sürdürülebilirlik raporlamasının güçlenmesi
• Karbon azaltım stratejilerinin belirlenmesi
• Çevresel performansın ölçülebilir hale gelmesi

Denetimlerde Kritik Noktalar

• Emisyon kaynaklarının doğru sınıflandırılması
• Scope 1, 2 ve 3 ayrımının doğru yapılması
• Proses emisyonlarının dahil edilmesi
• Kullanılan emisyon faktörlerinin doğruluğu
• Verilerin izlenebilir ve doğrulanabilir olması

Veri Olmadan Karbon Yönetimi Mümkün Değildir

Karbon emisyonları ölçülmeden yönetilemez.

• Karbon ayak izi güvenilir ölçülemez.
• Sürdürülebilirlik raporları doğrulanamaz.
• İhracat gereklilikleri karşılanamaz.
• Karbon azaltım stratejileri oluşturulamaz.

Teyron, enerji tüketimi ve proses verilerini kullanarak Scope 1 ve Scope 2 emisyonlarını otomatik hesaplar; Scope 3 veri yönetimi için gerekli altyapıyı destekler.